Een inspirerend boek dat je blik op de zaken wel even 'juist' zet.
Net als vele anderen dacht ik dat inclusie op de werkvloer te maken had met de aanwerving van allochtonen. Boy, was I wrong. Zelfa Madhloum geeft aan dat DEI (diversiteit, gelijkwaardigheid & inclusie) zoveel meer is dan dat. Ze doet dit op een open, nuchtere, niet-veroordelende wijze.
Enerzijds zitten we met krapte op de arbeidsmarkt, anderzijds met heel wat werklozen of mensen die onder hun niveau tewerk gesteld zijn. Elke niet-ingevulde job is welvaart die weggegooid is en een gemiste kans op fierheid en zelfredzaamheid van burgers. Krapte omzetten in kansen betekent aandacht hebben voor élk talent. En dit zonder (te veel) aandacht te besteden aan de "verpakking" waarin dat talent schuilt. Onze samenleving wordt diverser, niet alleen naar huidskleur of etniciteit maar ook naar leeftijd, gender, gezondheid, ...
Een inclusieve arbeidsmarkt creëert meer kansen en meer welvaart. Maar het werk moet dan wel werkbaar zijn, dus haalbaar en constructief. Het moet voldoen aan volgende criteria:
Het kunnen en mogen werken is meer dan de mogelijkheid om geld te verdienen. Werken heeft een maatschappelijke waarde en biedt vrijheid, en mogelijkheid om onafhankelijk en vrijer te leven met meer keuzemogelijkheden.
Je kan je al afvragen hoeveel mensen reageren wanneer er iemand wordt lastiggevallen? Hoe vaak steekt iemand een helpende hand uit? Hoe vaak durft iemand zijn zachte kant te tonen? Wegkijken lijkt vaak de makkelijkste weg en dat moet veranderen.
Diversiteit gaat over alle mogelijke verschillen die er zijn, zowel zichtbaar als onzichtbaar. Iedereen is uniek en wil als individu (h)erkend worden, kunnen deelnemen aan de maatschappij en een bijdrage leveren op de arbeidsmarkt.
Inclusie is het creëren van een omgeving waarin iedereen zich welkom, gerespecteerd, ondersteund en gewaardeerd voelt om volledig deel te nemen. Hoe gaan we dus om met de mix aan verschillen (gedrag, waarden, spelregels).
Gelijkwaardigheid gaat om het wegwerken van de drempels en barrières terwijl er ingespeeld wordt op specifieke, individuele behoeften. Dit is wat anders dan 'iedereen gelijk voor de wet'. Het gaat om rechtvaardigheid voor iedereen.
Een goed DEI-beleid zorgt voor een sterk gevoel van van ergens thuis te horen, deel zijn van een groter geheel.
Weet dat mensen nooit 1 identiteit hebben, maar een verzameling van verschillende identiteiten (bijvoorbeeld: een persoon is man en arbeider en zoon en echtgenoot en vader en athleet en ...). Dus iemand wegsteken in een "hokje" is afbreuk doen aan een groot deel van die persoon. Door die diversiteit aan identiteiten, kan je je al inbeelden dat er allicht raakpunten zijn tussen verschillende personen. Er wordt al eens gezegd dat we vaak meer gemeenschappelijk hebben dan waarin we verschillen.
Door samen te werken in groepsverband en elkaar te vertrouwen komen we als mens een stuk verder dan alleen, dank zij het gevoel van verbondenheid met de sociale identiteit van de groep. Saamhorigheid draagt bij aan een gezonde teamcultuur waar elkaar ondersteunen en respecteren als gelijken gepromoot wordt, waar elk teamlid zich gezien én gehoord voelt.
Jammer genoeg zijn er individuen die wel steeds een reden (verschil) vinden om anderen uit te sluiten. Te oud/jong, man/vrouw, straight/gay, blank/gekleurd, ... Bovendien is DEI niet gewoon een checklist die je kan afvinken. Het is een continue beweging waar je altijd op moet blijven inspelen.
Als je kijkt welke mensen je rondom jou verzamelt en die lijken allen sterk op jou, dan weet je dat er iets schort. Het is net uit de diversiteit dat je je voordeel kan halen en als mens kan groeien. Weet dat je hierin een voorbeeldfunctie hebt voor iedereen die binnen de organisatie onder jouw verantwoordelijkheid staat. Het wijzigen van de cultuur moet top-down gebeuren !
In het boek staat nog veel meer beschreven. Schaf het aan en lees het aandachtig door, vanuit een open, nieuwsgierige en empathische ingesteldheid. Pas de zaken toe, ik garandeer je dat je niet teleurgesteld zal zijn.
Elk talent aan boord - Een gids voor een inclusieve werkvloer, Zelfa Madhloum, Pelckmans Uitgevers nv, Kalmthout, 2024, ISBN 978 94 6310 693 1