Eens een geheel ander thema. Maar ik was nieuwsgierig hoe het er voor staat met Defensie (het Belgisch leger). Vanuit m'n kennissenkring had ik al vernomen dat het er niet al te best uitzag door de besparingen van de voorbije jaren. Het was telkens wachten op een volgende ramp, waarin men Defensie nodig had om het probleem aangepakt te krijgen, om wat geld los te krijgen. Maar dat was steeds te beschouwen als een druppel op een hete plaat.

Wie kent de huidige toestand beter dan een generaal die net buiten dienst is omwille van het bereiken van de gepaste leeftijd. Marc Thys verbindt zich met journalist (defensiespecialist VRT NWS) Jens Franssen om zaken het licht te schijnen op de werkelijke toestand.

En zoals je allicht kan vermoeden, mede door de media-aandacht die nieuw minister van Defensie Theo Francken krijgt hieromtrent, staan we er niet goed voor. Verouderd materiaal, slecht onderhouden materiaal, te kort aan materiaal, gebrek aan voldoende opgeleiden, ... Een gevolg van jarenlange, structurele onderfinanciering.

Defensie is nochtans noodzakelijk om te zorgen dat we in ons land in vrede kunnen leven door ten strijde te trekken in andere landen. Oorlog en vrede zijn de twee zijden van dezelfde munt. Jammer genoeg is er steeds oorlog geweest en moeten we niet verwachten dat er snel verandering in komt. We mogen al van geluk spreken dat we hier bijna 80 jaar zonder oorlog geleefd hebben. Wat als gevolg heeft gehad dat we onszelf in "slaap" hebben gesust en dachten dat een leger overbodig geworden was.

Het boek is een openhartige beschrijving van de huidige toestand, zonder zaken te verhullen of te gaan overdramatiseren. Ook positieve elementen worden benoemd en de medewerkers van defensie krijgen een warm hart onder de riem gestoken omdat zij hun werk blijven doen (en vaak zelfs meer) ondanks de omstandigheden waarin de organisatie verkeerd. En dat nu in deze instabiele tijden door de oorlog Rusland-Oekraïne, de wispelturigheden van Trump (met de reacties die er op volgen), ...

Er wordt ook gewezen naar Europa en het feit dat er eindelijk eens "een ei gelegd" moet worden waarvoor Europa écht wil staan. Wat is haar Grand Strategy?

Zoals elk bedrijf weet, kan je geen organisatie runnen zonder een duidelijke missie en visie. Het is belangrijk te weten waar je voor staat, wat je waarden zijn, waar je naartoe wil. Je moet je medewerkers richting kunnen geven. Zo ook moet Europa duidelijkheid creëren voor zijn leden en inwoners.

Een ander punt dat aangehaald wordt, dat we ook in de bedrijfswereld kennen, is het feit van het vroeg detecteren van ontluikende trends zodat je hierop kan anticiperen en klaar bent met acties, liefst net voor de trend echt doorbreekt.

Weet dat Defensie geen op zich staand geheel is. De technologische ontwikkelingen op het vlak van bewapening, kunnen zorgen voor werkgelegenheid en lokale vervaardiging heeft tevens als voordeel dat het de onafhankelijkheid (van anderen) reduceert. Bovendien kunnen de technologische ontwikkelingen ten behoeve van defensie ook aanleiding zijn tot de ontwikkeling van toepassingen die nuttig kunnen zijn in de civiele setting.

De vroege detectie van trends in combinatie met de technologische ontwikkelingen maakt dat we nog meer moeten inzetten op onze digitale bescherming (cyber attacks), dat we moeten zorgen voor bescherming tegen aanvallen van drones (die niet zo eenvoudig te detecteren zijn op een radar), dat mini-robots  als autonoom wapen hun opmars maken, dat massavernietigingswapens terug zijn en dat er militaire mogendheden ontstaan waar dat vroeger 'ondenkbaar' was.

Nog een laatste interessant punt. Als je als land te klein bent om alles zelf te voorzien, dan kan je best gaan naar schaalvergroting. Vele kleintjes maken immers een groot geheel. Dat vergt echter wel heel wat diplomatie en vooral (zin tot) samenwerking.

Ook bij andere organisaties zien we dat er overgegaan wordt naar schaalvergroting om het totaalpakket te kunnen blijven garanderen. Brandweer en politie zijn hiervan mooie voorbeelden. Zij zijn al geruime tijd (willens nillens) overgegaan tot zonevorming.

Echter, als je als land samenwerkt met andere, soms veel grotere spelers, en "profiteert" van de overkoepelende bescherming die daardoor wordt verzekerd, dan is het ten zeerste aanbevolen om hieraan bij te dragen. Zo ook in de bedrijfswereld waar het eveneens de zwakste schakel is die bepaalt hoe sterk de totale ketting is.

Het feit dat je geregeld in het boek zaken leest waarbij je de analogie kan trekken naar toepassingen in andere bedrijven of organisaties (civiele setting) maakt dat het boek interessant kan zijn voor een veel breder publiek dan louter de mensen die enige interesse of affiniteit hebben met defensie.

Ik raad het je ten zeerste aan.

Vrede in tijden van oorlog - Jens Franssen & Marc Thys - Standaard Uitgeverij, Ertsberg - 2025 - ISBN 978 94 6498 411 8