Je kent het wel: je opent je laptop met één duidelijke taak in je hoofd… en voor je het weet heb je drie tabbladen open, twee chats lopen binnen, je mailbox pingt, en ergens tussendoor probeer je ook nog “even snel” iets te regelen. Aan het einde van de dag ben je moe, je hoofd zit vol, maar het knagende gevoel blijft: heb ik vandaag eigenlijk iets belangrijks afgekregen?
In Zo haal je meer uit je brein maakt Theo Compernolle een punt dat tegelijk hoopgevend en confronterend is: technologie is fantastisch—maar alleen als jij de baas blijft. Want de toekomst hangt af van de synergie tussen je brein en je ICT. En net daar wringt het vandaag bij veel “breinwerkers” (lees: bijna iedereen die met kennis, communicatie en beslissingen bezig is).
We zwemmen in informatie. Maar informatie is niet automatisch kennis. Kennis, inzicht en creativiteit vragen iets dat schaars geworden is: aanhoudende aandacht. De ironie is pijnlijk: precies de tools die ons efficiënter moesten maken, trekken ons weg van het denkwerk dat ons waardevol maakt.
Theo Compernolle beschrijft drie breinnetwerken die jouw dag mee bepalen.
Eerst is er je denkbrein: traag, krachtig, uniek menselijk. Het kan abstract nadenken, plannen, evalueren, creëren—maar het kan maar één complexe taak tegelijk aan.
Dan is er je reflexbrein: snel, alert, gevoelig voor prikkels en beloningen (hallo dopamine).
En ten slotte je archiverend brein, dat orde schept: het filtert, herordent en slaat informatie op—vooral wanneer jij pauzeert of slaapt.
Als je dag vol onderbrekingen zit, krijgt je denkbrein nauwelijks de kans om te doen waarvoor je het nodig hebt. Je reflexbrein daarentegen leeft op: nieuwe meldingen, een onverwachte ping, “even checken” of er al antwoord is… Het voelt productief, maar vaak is het vooral reactief.
Het boek maakt korte metten met een hardnekkige mythe: je denkbrein kan niet multitasken. Wat we “multitasken” noemen is meestal taakwisselen. Soms serieel (je wordt onderbroken door een mail, schakelt, en probeert terug te keren), soms schijnbaar simultaan (je typt terwijl iemand praat—en achteraf merk je dat je de helft mist). Het resultaat is bijna altijd hetzelfde: tijdverlies, minder nauwkeurigheid, minder creativiteit, een slechter geheugen en meer stress.
Je werkgeheugen—die kleine “breincomputer” waarmee je tegelijk denkt en informatie vasthoudt—is zeer beperkt. Een onderbreking duwt er iets uit, zeker bij moeilijke taken. En hoe vaker dat gebeurt, hoe groter de kans dat je aan het einde van de dag vooral druk bent geweest met herstellen wat je onderweg kwijtgeraakt bent. Theo Compernolle noemt ons dan ook treffend: de homo interruptus.
In de samenvatting worden vijf “breinboeien” beschreven: patronen die je brein vastzetten in reactiemodus en je denkbrein onderbenut laten. Misschien herken je er meteen één—of allemaal.
Het lastige is: veel van die boeien voelen niet als een probleem. Online zijn is leuk. Nieuwe prikkels zijn aantrekkelijk. Het brein houdt van onmiddellijke bevrediging, van gewoonten en van “even snel reageren”. En ja—ook van de geruststelling dat je niets mist. Maar precies omdat deze mechanismen zo menselijk zijn, spelen apps en platformen er meesterlijk op in. Bewustwording is dus geen detail, maar het begin van keuzevrijheid.
Het goede nieuws: je hoeft geen monnik te worden of je smartphone in de rivier te gooien. De oplossingen zijn verrassend concreet—eenvoudig zelfs. Alleen: “eenvoudig” is niet hetzelfde als “makkelijk”.
Als je bij één of meerdere vragen ongemakkelijk begon te schuiven, dan heb je meteen de kern te pakken: het probleem is zelden je intelligentie of je inzet. Het probleem is dat je denkbrein te weinig beschermde ruimte krijgt om te doen waar het goed in is.
Deze blog kan een spiegel zijn, maar het boek biedt vooral taal, modellen en praktisch houvast om je eigen gewoonten onder de loep te nemen—zonder te vervallen in trucjes of schuldgevoel. Zie het als een handleiding om opnieuw eigenaar te worden van je aandacht, zodat technologie je versterkt in plaats van versnippert. Als je voelt dat er hiaten zitten in jouw manier van werken (of herstellen), dan is Zo haal je meer uit je brein precies het soort boek dat je niet alleen “leest”, maar ook gebruikt.
Ik wens je veel beterschap 😉
Zo haal je meer uit je brein. Efficiënter en creatiever werken in een hyperverbonden multitaskende wereld. - Theo Compernolle - Uitgeverij Lannoo nv - Tielt - 2018, 6e druk 2023 - ISBN 978 94 014 5065 2
